Wie graag vallende sterren ziet, kan donderdagochtend 22 oktober 2026 zijn geluk beproeven. De meteorenzwerm Orioniden trekt langs de aarde en kan bij een heldere hemel enkele lichtstrepen opleveren. Volgens weerman Wouter van Bernebeek wordt het echter geen uitzonderlijk spektakel. Sterrenliefhebbers kunnen beter uitkijken naar twee andere meteorenzwermen in december en januari.
Orioniden zichtbaar boven Nederland, maar verwachtingen blijven bescheiden
De Orioniden bereiken in oktober hun jaarlijkse hoogtepunt. Tijdens deze periode komen kleine stof- en gruisdeeltjes vanuit de ruimte met hoge snelheid in de aardatmosfeer terecht. Door de verhitting ontstaat een lichtspoor dat vanaf de grond zichtbaar is als een vallende ster.
Hoewel het verschijnsel indrukwekkend kan zijn, verwacht weerdeskundige Wouter van Bernebeek uit Molenhoek geen bijzonder grote aantallen meteoren.
Van Bernebeek volgt astronomische verschijnselen op de voet. Vorige week fotografeerde hij nog het noorderlicht boven Groesbeek. Toch is hij over de huidige meteorenzwerm minder enthousiast.
“Maar wat er nu langskomt, stelt eigenlijk niets voor”, aldus de weerdeskundige.
Maximaal vijftien vallende sterren per uur
Tijdens de Orioniden zijn naar verwachting ongeveer tien tot vijftien meteoren per uur zichtbaar. Dat betekent gemiddeld één vallende ster per vier tot zes minuten, verspreid over de hemel.
Wie slechts een klein gedeelte van de lucht in de gaten houdt, loopt daardoor een aanzienlijke kans het verschijnsel te missen.
Daar komt bij dat de weersomstandigheden mogelijk niet meewerken. Volgens de verwachtingen kan bewolking het zicht op de sterrenhemel beperken. Bij een volledig bewolkte hemel zijn de meteoren vanaf de grond niet waarneembaar.
Orioniden bereiken snelheid van 66 kilometer per seconde
De Orioniden behoren tot de bekendere meteorenzwermen die jaarlijks vanaf de aarde zichtbaar zijn. Hun naam verwijst naar het sterrenbeeld Orion, waaruit de meteoren vanuit het perspectief van de waarnemer lijken te komen.
De deeltjes bewegen met een gemiddelde snelheid van ongeveer 66 kilometer per seconde door de atmosfeer. Dat komt overeen met circa 237.600 kilometer per uur.
Door deze enorme snelheid kunnen de meteoren heldere, soms langdurig zichtbare lichtsporen achterlaten.
Voor een goede waarneming is een donkere locatie met weinig kunstlicht belangrijk. Buiten stedelijke gebieden, waar straatverlichting en andere lichtbronnen minder invloed hebben, zijn zwakkere meteoren doorgaans beter zichtbaar.
Toch blijft een heldere hemel de belangrijkste voorwaarde om iets van de Orioniden te kunnen zien.
Meteorenzwerm in januari 2027 belooft veel meer vallende sterren
Wie een indrukwekkender hemelverschijnsel wil meemaken, kan volgens Van Bernebeek beter wachten tot de nacht van 3 op 4 januari 2027.
Dan bereikt een andere meteorenzwerm, bekend als de Boötiden of Quadrantiden, zijn hoogtepunt.
Deze zwerm kan aanzienlijk meer vallende sterren opleveren dan de Orioniden in oktober.
Tot 130 meteoren per uur mogelijk
Tijdens de piek kunnen onder gunstige omstandigheden ongeveer 100 tot 130 meteoren per uur zichtbaar zijn.
Volgens Van Bernebeek valt het hoogtepunt van deze meteorenzwerm in Nederland doorgaans op een minder gunstig moment. In 2027 liggen de omstandigheden echter gunstiger.
De piek wordt in de vroege ochtend verwacht, wanneer het nog donker is. Bovendien zal er relatief weinig maanlicht zijn, waardoor ook minder heldere meteoren beter kunnen opvallen.
Als de bewolking beperkt blijft, kan de meteorenzwerm daardoor een bijzonder indrukwekkend schouwspel opleveren.
Voor Nederlandse sterrenliefhebbers is vooral de combinatie van een gunstig tijdstip, weinig maanlicht en mogelijk hoge meteorenactiviteit interessant.
Geminiden zorgen in december voor tweede kans
Wie niet tot januari wil wachten, krijgt in december al een nieuwe mogelijkheid om vallende sterren te bekijken.
In de nacht van 13 op 14 december 2026 bereikt de meteorenzwerm Geminiden zijn hoogtepunt.
Ook deze meteoren veroorzaken opvallende lichtstrepen wanneer kleine ruimtedeeltjes de aardatmosfeer binnendringen.
Piek rond 04.30 uur bij weinig maanlicht
Tijdens de Geminiden kunnen naar verwachting ongeveer 55 tot 70 vallende sterren per uur zichtbaar zijn.
De piek wordt rond 04.30 uur verwacht. Net als bij de Boötiden zijn de omstandigheden wat betreft maanlicht gunstig, waardoor de sterrenhemel relatief donker blijft.
Voor wie het verschijnsel wil bekijken, is het verstandig een plek te kiezen met vrij uitzicht op de hemel en zo weinig mogelijk lichtvervuiling.
Een telescoop is niet nodig. Vallende sterren zijn doorgaans het beste met het blote oog te bekijken, omdat ze op verschillende plaatsen aan de hemel kunnen verschijnen.
Heldere hemel blijft bepalend voor sterrenkijkers
Hoewel de Orioniden in oktober een bescheiden aantal vallende sterren opleveren, staan er de komende maanden aantrekkelijkere astronomische gebeurtenissen op het programma.
Vooral de Geminiden in december en de Boötiden begin januari bieden uitzicht op tientallen tot mogelijk meer dan honderd meteoren per uur.
Of Nederlandse sterrenliefhebbers daadwerkelijk van deze verschijnselen kunnen genieten, hangt uiteindelijk af van het weer. Zonder bewolking en met weinig maanlicht zijn de omstandigheden gunstig om de vallende sterren te bewonderen.
Sven Groenendaal is auteur bij Xboxonegaming.nl en schrijft over actuele ontwikkelingen op het gebied van nieuws, technologie, entertainment, sport, business en lifestyle. Hij richt zich op heldere verslaggeving, betrouwbare informatie en onderwerpen die relevant zijn voor een breed publiek. Met oog voor actualiteit en context brengt Sven nieuws en achtergrondverhalen op een toegankelijke manier, zodat lezers snel inzicht krijgen in belangrijke gebeurtenissen, trends en ontwikkelingen die hun dagelijks leven en interesses raken.